Pratik Kırmızı Soğan Turşusu: Bir Günde Pembe ve Kıtır

Pratik Kırmızı Soğan Turşusu: Bir Günde Pembe ve Kıtır

Bu turşunun en sevdiğim anı, sirkeli salamurayı soğanların üzerine döktüğüm andır. Mor halkalar birkaç dakika içinde kızarmaya başlar; bir gün sonra kavanozu açtığımda karşımda pırıl pırıl, pembe, kıtır kıtır halkalar durur. Köftenin, piyazın, mercimek köftesinin, dürümün yanına bir tutam koyduğunuzda sofranın rengi değişir.

Adı üstünde pratik bir turşudur: Yirmi dakikada kurulur, ertesi gün yenmeye hazırdır. Turşunun İki Yolu yazımızda anlattığımız gibi, bu bir sirke turşusudur; onu sirkenin asidi korur. Biz salamuranın tatlısını ve baharatını ısıtır, sirkeyi ise soğuyunca ekleriz; böylece canlı sirkenin aroması soğana olduğu gibi geçer.

Pratik kırmızı soğan turşusu tarif kartı: verim 1 kavanoz, hazırlık 20 dakika, pişirme 5 dakika, dinlendirme 1 gün, zorluk çok kolay, saklama buzdolabında 1 ay

Malzemeler

Yaklaşık 750 ml'lik bir cam kavanoz için:

  • 300 g kırmızı soğan (2 orta boy)
  • 375 ml (1½ su bardağı) Kalecik Karası Üzüm Sirkesi ya da Elma Sirkelerimizden biri (asitliği en az yüzde 5)
  • 125 ml (½ su bardağı) içme suyu
  • 110 g (yaklaşık ½ su bardağı) toz şeker
  • 1 çay kaşığı (yaklaşık 6 g) katkısız, iyotsuz salamura tuzu; soğanlara serpmek için ayrıca ½ çay kaşığı
  • 2 adet karanfil
  • ½ çay kaşığı rezene tohumu
  • ½ çay kaşığı kimyon tohumu
  • ½ çay kaşığı kırmızı pul biber

Kaşık ölçüleri: çay kaşığı 5 ml, tatlı kaşığı 10 ml, yemek kaşığı 15 ml. Su bardağı 250 ml.

Yapılışı

  1. Salamuranın tatlısını hazırlayınız. Suyu, şekeri, 1 çay kaşığı tuzu, karanfili, rezeneyi, kimyonu ve pul biberi paslanmaz çelik ya da emaye küçük bir tencereye alınız. Şeker ve tuz eriyinceye kadar karıştırarak kısık ateşte bir taşım kaynatınız ve ocaktan alınız. Neden? Sıcak su şekeri eritir ve baharatların aromasını açar.
  2. Soğumaya bırakınız. Karışımı oda sıcaklığına inene kadar soğutunuz.
  3. Soğanları dilimleyiniz. Bu arada soğanları soyup ince halkalar hâlinde dilimleyiniz. Geniş bir kâseye alıp ½ çay kaşığı tuz serpiniz, hafifçe karıştırıp 30 dakika bekletiniz.
  4. Suyunu süzünüz. Soğanların bıraktığı suyu dökünüz; soğanları yıkamayınız. Neden? Tuz, soğanın fazla suyunu ve keskinliğinin bir kısmını çeker; turşu daha kıtır olur ve salamura seyrelmez.
  5. Sirkeyi ekleyiniz. Soğumuş tatlı karışıma sirkeyi ekleyip karıştırınız. Sirkeyi ısıtmayınız; canlı sirkenin aroması ve canlılığı ısıya dayanıklı değildir.
  6. Kavanoza alınız. Soğanları temiz, kuru kavanoza yerleştiriniz ve salamurayı baharatlarıyla birlikte üzerine dökünüz. Soğanlar salamuranın en az 1 cm altında kalmalıdır; temiz bir kaşıkla bastırınız. Artan salamurayı kapalı bir kapta buzdolabında saklayıp seviye düşerse tamamlayabilirsiniz.
  7. Buzdolabında dinlendiriniz. Kapağı kapatıp kavanozu buzdolabına koyunuz. Turşunuz birkaç saat sonra yenebilir; en güzel rengine ve lezzetine ertesi gün, en lezzetli hâline 2–3. günde ulaşır.

Koyu ahşap masada kalaylı bakır tepside el boyaması kâsede pembe kırmızı soğan turşusu, ızgara köfte, piyaz ve ince belli bardakta çay

Köftenin yanında bir tutam pembe soğan: sofranın rengi değişir.

Mutfağın Bilimi

Mutfağın Bilimi: Mor soğan neden pembeleşir? Kırmızı soğanın rengi, antosiyanin adı verilen doğal pigmentlerden gelir. Bu pigmentler ortamın asitliğine göre renk değiştiren doğal bir turnusol gibidir: Nötr ortamda morumsu duran antosiyaninler, asitli ortamda parlak pembe-kırmızıya döner. Sirkeli salamura soğanın dokusuna işledikçe halkalar baştan sona pembeleşir; salamura da güzel bir gül rengine bürünür. Koyu üzüm sirkesi bu rengi daha da derinleştirir.

Mutfağın Bilimi: Keskinlik nereye gider? Soğanı kestiğimizde açığa çıkan kükürtlü bileşenler, gözümüzü yaşartan ve ağızda keskin tat bırakan maddelerdir. Tuz, soğanın suyuyla birlikte bu bileşenlerin bir kısmını dışarı çeker; sirke ve şeker de kalan keskinliği yumuşatıp dengeler. Bu yüzden soğan turşusu, çiğ soğanı sevmeyenlerin bile gönlünü kazanır.

Mutfağın Bilimi: Asit hesabı. Bu tarifte sirke sudan üç kat fazladır. Asitliği yüzde 5 olan 375 ml sirke yaklaşık 19 gram asit taşır; soğanın suyuyla dengelendiğinde bile kavanozdaki asit oranı yüzde 2'nin üzerinde kalır. Bu, pH'ı güvenli eşik olan 4,6'nın çok altında tutar. Tarif ısıl işlem görmediği için yine de yalnızca buzdolabında saklanır.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Sirkeyi salamurayla birlikte kaynatmak. Uzun süre kaynayan sirkenin asidinin bir kısmı buharla uçar, canlılığı da kaybolur. Sirkeyi soğumuş karışıma ekleyiniz.

Sıcak salamurayı dökmek. Sıcak salamura soğanı yumuşatır. Salamura oda sıcaklığında olmalıdır.

Sirkeyi azaltmak. Ekşi bulursanız bir sonraki kavanozda şekeri biraz artırınız; sirkeyi azaltmayınız.

Kalın dilimlemek. İnce halkalar salamurayı daha çabuk ve eşit alır.

Toz baharat kullanmak. Salamurayı bulandırır; baharatları tane olarak kullanınız.

Sunum Önerileri

Izgara köfte, kuru fasulye piyazı, mercimek köftesi, tavuk dürüm, lahmacun ve balık ekmeğinin yanında bir tutam pembe soğan, sofraya renk ve tazelik katar. Biraz sumak ve maydanozla karıştırıp kebapların yanına koyabilir, avokadolu ya da peynirli sandviçlere, mercimek ve fasulye salatalarına ekleyebilirsiniz. Salamurası da boşa gitmez: Zeytinyağıyla çırpıp salata sosu yapabilirsiniz.

Saklama ve Güvenlik

Kavanozunuzu yalnızca buzdolabında saklayınız ve 1 ay içinde tüketiniz. Soğanları her seferinde temiz ve kuru bir çatalla alınız; kalanlar salamuranın altında kalmalıdır. Salamura köpürür, bulanıklaşır, soğanlar kayganlaşır ya da alışılmadık bir koku gelirse turşuyu tüketmeyiniz. Kavanozlarınızı neden buzdolabında sakladığımızı Kavanozun Bilimi yazımızda anlatmıştık.

Bu Tarifin Sirkeleri

Daye Hatun canlı sirkeleri pastörize edilmez, tamamen katkısızdır ve her biri dalından şişeye aynı uzmanın elinden geçer. Titrasyonla ölçülmüş asitlikleri yüzde 5 ve üzerindedir. Kırmızı malzemeye koyu üzüm sirkesi yakışır; rengi derinleştirir, meyvemsi bir tat katar.

Bu tarifte kullandığımız

Şunlarla da deneyebilirsiniz

Dikkat: Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilmelidir. Bu tarifteki sirke miktarı lezzet ve koruma içindir; sirke sudan az olmamalıdır. Tarif şeker içerdiğinden, şeker kısıtlaması olanlar porsiyonlarına dikkat etmelidir. Kan şekeri, tansiyon vb. düzenleyici ilaç kullananların hekimine danışması önerilir; desteklerin kullanılması esnasında doktorunuzun önerdiği tedavi (insülin dahil) aksatılmadan sürdürülmelidir.

Size özel kullanım kılavuzu için Instagram hesabımız @dayehatunsirke üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

  1. McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. Revised ed. New York: Scribner; 2004. (Soğan ailesi ve bitki pigmentleri bölümleri)
  2. USDA, National Institute of Food and Agriculture. Complete Guide to Home Canning, Guide 6: Preparing and Canning Fermented Foods and Pickled Vegetables. 2015.
  3. Castañeda-Ovando A, Pacheco-Hernández ML, Páez-Hernández ME, Rodríguez JA, Galán-Vidal CA. Chemical studies of anthocyanins: a review. Food Chem. 2009;113(4):859–871.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
© Daye Hatun · Fermente Akademi. İçerik ve görseller izinsiz kopyalanamaz.

Etiketler: Tarif, Turşu, Turşu Sanatı, Soğan Turşusu, Kırmızı Soğan, Pratik Turşu, Sirke Turşusu, Üzüm Sirkesi, Garnitür
Ekim 21, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR
Çerez Kullanımı

Sizlere en iyi alışveriş deneyimini sunabilmek adına sitemizde çerezler(cookies) kullanmaktayız. Detaylı bilgi için Kvkk sözleşmesini inceleyebilirsiniz.