Sezon Sonu Karışık Turşu: Hardallı, Renkli, Canlı Sirkeyle

Sezon Sonu Karışık Turşu: Hardallı, Renkli, Canlı Sirkeyle

Ekim sonunda bahçede her şeyden biraz kalır: birkaç kabak, bir avuç fasulye, kıvrık havuçlar, son biberler. Tek başına bir kavanozu doldurmaya yetmeyen bu son ürünler bir araya geldiğinde, sofranın en renkli turşusu olur. Kırmızı, yeşil, turuncu ve altın; her kavanoz küçük bir hasat bayramı gibidir.

Bu tarifte sebzeler önce kısa bir haşlamayla yumuşatılır, sonra hardal tohumu, tarçın ve zencefille tatlandırılmış canlı elma sirkesine alınır. Turşunun İki Yolu yazımızda anlattığımız gibi bu bir sirke turşusudur; onu sirkenin asidi korur. Kabak, fasulye, havuç ve biber asidi düşük sebzeler olduğu için tarifin ölçülerini ve saklamasını bu gerçeğe göre kurduk.

Sezon sonu karışık turşu tarif kartı: verim yaklaşık 7 kavanoz, hazırlık 45 dakika, haşlama 3 dakika, dinlendirme 3 gün, zorluk kolay, saklama buzdolabında 1 ay

Malzemeler

500 ml'lik yaklaşık 7 cam kavanoz için:

Sebzeler

  • 500 g kabak, 2 cm kalınlığında yarım ay dilimler
  • 500 g taze fasulye, uçları kesilmiş, 4–5 cm boyunda
  • 250 g havuç, 1 cm kalınlığında dilimler
  • 350 g arpacık soğan, soyulmuş (iri olanlar ikiye bölünmüş)
  • 2 büyük kırmızı ve 2 büyük yeşil dolmalık biber, sapı ve çekirdekleri alınmış, 1 cm şeritler

Salamura (4 ölçü sirke : 1 ölçü su)

  • 1 litre (4 su bardağı) Elma Sirkelerimizden biri (asitliği en az yüzde 5)
  • 250 ml (1 su bardağı) içme suyu
  • 100 g (yaklaşık ½ su bardağı) toz şeker; damak tadınıza göre ayarlayabilirsiniz
  • 1½ yemek kaşığı (yaklaşık 25 g) katkısız, iyotsuz salamura tuzu
  • 1 yemek kaşığı sarı hardal tohumu
  • 2 çubuk tarçın, ikiye bölünmüş
  • 4 ince dilim taze zencefil

Kaşık ölçüleri: çay kaşığı 5 ml, tatlı kaşığı 10 ml, yemek kaşığı 15 ml; su bardağı 250 ml.

Yapılışı

  1. Sebzeleri hazırlayınız. Sebzeleri yıkayıp kurulayınız ve tarifteki boyutlarda doğrayınız. Ezik, yumuşak ya da lekeli olanları ayırınız.
  2. Salamuranın tatlısını hazırlayınız. Suyu, şekeri, tuzu, hardal tohumunu, tarçını ve zencefili paslanmaz çelik ya da emaye bir tencerede şeker ve tuz eriyinceye kadar karıştırarak bir taşım kaynatınız. Ocaktan alıp tamamen soğumaya bırakınız.
  3. Sebzeleri haşlayınız. Geniş bir tencerede bol suyu kaynatınız. Önce havuç ve fasulyeyi 2 dakika, ardından kabak, biber ve arpacık soğanını ekleyip 1 dakika daha haşlayınız. Neden? Kısa haşlama sert sebzeleri yumuşatır, rengini parlatır ve turşunun bütün sebzelerinin aynı dokuda olmasını sağlar.
  4. Soğutunuz. Sebzeleri süzüp hemen buzlu suya alınız; soğuyunca iyice süzünüz. Neden? Soğuk su pişmeyi durdurur, sebzeler kıtır kalır.
  5. Sirkeyi ekleyiniz. Soğumuş tatlı karışıma sirkeyi ekleyip karıştırınız. Sirkeyi ısıtmayınız; canlı sirkenin aroması ve canlılığı ısıya dayanıklı değildir.
  6. Kavanozları hazırlayınız. Kavanozları ve kapaklarını sıcak, sabunlu suyla yıkayıp iyice durulayınız ve kurutunuz. Kapakların içi kaplamalı, sağlam ve paslanmamış olmalıdır.
  7. Kavanozlara diziniz. Sebzeleri renkleri karışacak şekilde kavanozlara sıkıca ama ezmeden diziniz. Tarçın ve zencefil parçalarını kavanozlar arasında paylaştırınız.
  8. Salamurayı dökünüz. Salamurayı hardal tohumlarıyla birlikte sebzeleri en az 1 cm örtecek şekilde dökünüz. Kavanozu hafifçe vurarak hava kabarcıklarını çıkarınız, ağzında 1–2 cm boşluk bırakıp kapağı kapatınız.
  9. Buzdolabında dinlendiriniz. Kavanozları buzdolabına koyunuz. Turşunuz 3 gün sonra yenmeye başlar; lezzeti en güzel bir haftada oturur.

Koyu ahşap masada kalaylı bakır tepside el boyaması kâsede kabak, fasulye, havuç, biber ve arpacık soğanından renkli karışık turşu; masada kuru fasulye, pilav ve ince belli bardakta çay

Bahçenin son hasadı, tek bir kâsede.

Mutfağın Bilimi

Mutfağın Bilimi: Neden kaynar su banyosu yok? Kaynar su banyosu ancak süresi ve oranları laboratuvarda test edilmiş tariflerde güvence verir. Kabak, fasulye, havuç ve biber asidi düşük sebzelerdir; sirkeyle yeterince asitlendirilmeleri, asidin sebzenin içine tam olarak işlemesi ve banyonun doğru sürede yapılması gerekir. Üstelik suyun kaynama noktası yükseklikle düşer: Ankara'da yaklaşık 97 °C, Erzurum'da yaklaşık 94 °C. Bu belirsizlikleri ortadan kaldırmanın en güvenli yolu, turşuyu buzdolabına göre kurmaktır. Ayrıntısını Kavanozun Bilimi yazımızda anlattık.

Mutfağın Bilimi: Asit hesabı. Sebzeler yaklaşık 2,4 kg ve suyun büyük kısmı onların içinde. Asitliği yüzde 5 olan 1 litre sirke yaklaşık 50 gram asit taşır; sebzelerin suyuyla dengelendiğinde kavanozdaki asit oranı yüzde 1,5 dolayında kalır ve pH güvenli eşik olan 4,6'nın çok altına iner. Sirkeyi sebzeyle birlikte kaynatmadığımız için asidin buharla uçması da önlenir.

Mutfağın Bilimi: Neden toz baharat değil? Toz hardal, toz tarçın ve toz zencefil salamurayı bulandırır. Sirke turşusunda bulanıklık ise bozulmanın işaretlerinden biridir; okurun kavanozuna güvenle bakabilmesi için tane hardal, çubuk tarçın ve taze zencefil kullandık.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Sebzeleri sirkede kaynatmak. Asidin bir kısmı buharla uçar, canlı sirke canlılığını kaybeder ve sebzeler pörsür. Sebzeleri suda haşlayınız, sirkeyi soğuk ekleyiniz.

Haşlamayı uzatmak. Kabak ve biber çok çabuk yumuşar. Süreye sadık kalınız ve hemen soğuk suya alınız.

Sirkeyi azaltmak. Asidi düşük sebzelerin kalkanı sirkedir; 4 ölçü sirkeye 1 ölçü su oranından aşağı inmeyiniz. Ekşi bulursanız şekeri biraz artırınız.

Sebzeleri salamuranın üstünde bırakmak. Havayla buluşan parça bozulur. Salamura sebzeleri en az 1 cm örtmelidir.

Kavanozu kilerde saklamak. Bu tarif yalnızca buzdolabı içindir.

Sunum Önerileri

Renkli karışık turşu kuru fasulye ve pilavın, etli nohudun, ızgara köftenin ve fırın tavuğun yanında sofrayı şenlendirir. İri doğrayıp patates salatasına, ince doğrayıp sandviçlere katabilir; salamurasını zeytinyağıyla çırparak hardallı bir salata sosu yapabilirsiniz.

Saklama ve Güvenlik

Kavanozlarınızı yalnızca buzdolabında saklayınız ve 1 ay içinde tüketiniz. Sebzeleri her seferinde temiz ve kuru bir çatalla alınız; kalanlar salamuranın altında kalmalıdır. Kapak kabarır, salamura köpürür ya da bulanıklaşır, sebzeler kayganlaşır veya alışılmadık bir koku gelirse turşuyu tadına bakmadan atınız.

Bu Tarifin Sirkeleri

Daye Hatun canlı sirkeleri pastörize edilmez, tamamen katkısızdır ve her biri dalından şişeye aynı uzmanın elinden geçer. Titrasyonla ölçülmüş asitlikleri yüzde 5 ve üzerindedir. Bu tarifte sirke ısıtılmadığı için canlı sirkenin aroması sebzelere olduğu gibi geçer.

Bu tarifte kullandığımız

Şunlarla da deneyebilirsiniz

Dikkat: Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilmelidir. Bu tarifteki sirke miktarı lezzet ve koruma içindir; ölçüsünden azaltılmamalıdır. Tarif şeker ve tuz içerdiğinden, kısıtlaması olanlar porsiyonlarına dikkat etmelidir. Kan şekeri, tansiyon vb. düzenleyici ilaç kullananların hekimine danışması önerilir; desteklerin kullanılması esnasında doktorunuzun önerdiği tedavi (insülin dahil) aksatılmadan sürdürülmelidir.

Size özel kullanım kılavuzu için Instagram hesabımız @dayehatunsirke üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

  1. USDA, National Institute of Food and Agriculture. Complete Guide to Home Canning, Guide 6: Preparing and Canning Fermented Foods and Pickled Vegetables. 2015.
  2. McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. Revised ed. New York: Scribner; 2004. (Domates, sebze dokusu ve turşu bölümleri)
  3. Penn State Extension. Time, Temperature, and Pressure in Canning Foods. extension.psu.edu.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
© Daye Hatun · Fermente Akademi. İçerik ve görseller izinsiz kopyalanamaz.

Etiketler: Tarif, Turşu, Turşu Sanatı, Karışık Turşu, Sirke Turşusu, Hardal, Elma Sirkesi, Kış Hazırlığı
Ekim 22, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR
Çerez Kullanımı

Sizlere en iyi alışveriş deneyimini sunabilmek adına sitemizde çerezler(cookies) kullanmaktayız. Detaylı bilgi için Kvkk sözleşmesini inceleyebilirsiniz.