Yeşil Domates Turşusu: Tarçınlı, Zerdeçallı, Canlı Sirkeyle

Yeşil Domates Turşusu

Ekim sonunda bahçede son bir telaş başlar. İlk soğuk geceler kapıdayken dallarda hâlâ yemyeşil, kızarmaya fırsat bulamamış domatesler sallanır. Anneannem onları tek tek toplar, “Bunlar da kışın sofrasını süsler” derdi. Yeşil domates turşusu, yazın son armağanını kışa taşımanın en güzel yoludur.

Bu tarifte yeşil domates, tarçının sıcaklığı, zerdeçalın altın rengi, limon kabuğunun ferahlığı ve sarımsakla buluşuyor. Turşunun İki Yolu yazımızda anlattığımız gibi bu bir sirke turşusudur: Sirke, sudan iki kat fazladır ve turşuyu sirkenin asidi korur. Biz salamuranın tatlısını ısıtır, sirkeyi soğuyunca ekleriz; böylece canlı sirkenin aroması ve domatesin kıtırlığı korunur.

Yeşil domates turşusu tarif kartı: verim 3–4 kavanoz, hazırlık 30 dakika, pişirme 5 dakika, dinlendirme 3 gün, zorluk kolay, saklama buzdolabında 2 ay

Malzemeler

500 ml'lik 3–4 cam kavanoz için:

Kavanoza girecekler

  • 1 kg turşuluk yeşil domates (sert, lekesiz, tamamen yeşil)
  • 1 büyük kuru soğan, ince dilimlenmiş (isteğe bağlı)
  • 1 yemek kaşığı (yaklaşık 17 g) katkısız, iyotsuz salamura tuzu (domatesleri tuza yatırmak için)
  • 3–4 çubuk tarçın
  • 6–8 diş sarımsak, soyulmuş ve hafifçe ezilmiş
  • 3–4 şerit limon kabuğu (mumlanmamış, ilaçsız limondan; beyaz kısmı alınmadan ince soyulmuş)
  • 3–4 defne yaprağı
  • 1½–2 çay kaşığı tane karabiber

Salamura (2 ölçü sirke : 1 ölçü su)

  • 750 ml (3 su bardağı) Sultani Üzüm Sirkesi ya da Elma Sirkelerimizden biri (asitliği en az yüzde 5)
  • 375 ml (1½ su bardağı) içme suyu
  • 165 g (yaklaşık ¾ su bardağı) toz şeker; damak tadınıza göre azaltabilir ya da artırabilirsiniz
  • ½ çay kaşığı toz zerdeçal

Domatesler tuza yatırıldığı için salamuraya ayrıca tuz konmaz. Kaşık ölçüleri: çay kaşığı 5 ml, tatlı kaşığı 10 ml, yemek kaşığı 15 ml; su bardağı 250 ml.

Yapılışı

  1. Domatesleri doğrayınız. Domatesleri yıkayıp kurulayınız, sap yerlerini çıkarınız. Büyükleri çeyrek ya da kalın dilim, küçükleri ikiye kesiniz.
  2. Tuza yatırınız. Domatesleri (kullanıyorsanız soğanla birlikte) geniş bir kâseye alınız, tuzla karıştırınız ve buzdolabında en az 2 saat, en fazla bir gece bekletiniz. Neden? Tuz domatesin fazla suyunu çeker; turşu daha kıtır olur ve salamura seyrelmez.
  3. Salamuranın tatlısını hazırlayınız. Suyu, şekeri ve zerdeçalı paslanmaz çelik ya da emaye bir tencereye alınız. Şeker eriyinceye kadar karıştırarak kısık ateşte bir taşım kaynatınız, ocaktan alıp tamamen soğumaya bırakınız.
  4. Sirkeyi ekleyiniz. Karışım oda sıcaklığına inince sirkeyi ekleyip karıştırınız. Sirkeyi ısıtmayınız; canlı sirkenin aroması ve canlılığı ısıya dayanıklı değildir. Soğuk salamura domatesin kıtırlığını da korur.
  5. Kavanozları hazırlayınız. Kavanozları ve kapaklarını sıcak, sabunlu suyla yıkayıp iyice durulayınız ve tamamen kurutunuz. Kapakların içi kaplamalı, sağlam ve paslanmamış olmalıdır.
  6. Baharatları paylaştırınız. Her kavanoza 1 çubuk tarçın, 2 diş sarımsak, 1 şerit limon kabuğu, 1 defne yaprağı ve yaklaşık ½ çay kaşığı karabiber koyunuz.
  7. Domatesleri diziniz. Tuza yatırdığınız domateslerin suyunu dökünüz (yıkamayınız) ve domatesleri kavanozlara sıkıca ama ezmeden yerleştiriniz.
  8. Salamurayı dökünüz. Soğuk salamurayı domatesleri en az 1 cm örtecek şekilde dökünüz. Kavanozu tezgâha hafifçe vurarak ve temiz bir tahta çubukla kenarlardan kaydırarak hava kabarcıklarını çıkarınız. Kavanozun ağzında 1–2 cm boşluk bırakınız; kenarları temiz bir bezle silip kapağı kapatınız.
  9. Buzdolabında dinlendiriniz. Kavanozları buzdolabına koyunuz. Turşunuz 3 gün sonra yenmeye başlar; lezzeti en güzel bir haftada oturur.

Koyu ahşap masada kalaylı bakır tepside el boyaması kâsede tarçınlı, zerdeçallı yeşil domates turşusu; masada mercimek köftesi, marul yaprakları ve ince belli bardakta çay

Mercimek köftesinin yanında tarçınlı yeşil domates turşusu.

Mutfağın Bilimi

Mutfağın Bilimi: Neden sıcak değil, soğuk salamura? Sıcak salamura domatesin hücrelerini bir arada tutan pektini yumuşatır; turşu ilk günden pörsür. Soğuk salamura ise domatesi pişirmeden korur. Bu tarif kavanozları ısıl işlemden geçirmediği için sıcak dökmenin bir güvenlik kazancı da yoktur: Sıcak salamura dökülüp kapağı kapatılan kavanoz, Kavanozun Bilimi yazımızda anlattığımız “ters çevirme” yönteminden farksızdır ve konserve sayılmaz. Bu yüzden turşumuzu buzdolabına göre kuruyoruz.

Mutfağın Bilimi: Asit hesabı. Asitliği yüzde 5 olan 750 ml sirke yaklaşık 37 gram asit taşır. Domatesin suyu ve salamuranın suyuyla dengelendiğinde bile kavanozdaki asit oranı yüzde 1,8 dolayında kalır; bu, pH'ı güvenli eşik olan 4,6'nın çok altında tutar. Domatesler tuza yatırılıp suyu süzüldüğü için sirke daha az seyrelir.

Mutfağın Bilimi: Altın renk nereden? Zerdeçalın sarı pigmenti kurkumin, asitli salamurada parlak altın sarısı kalır ve yeşil domatesi güzel bir zeytin-altın tonuna büründürür. Tarçın ve limon kabuğunun uçucu yağları da zamanla salamuraya geçerek turşuya sıcak ve ferah bir koku verir.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Sıcak salamura dökmek. Domatesi yumuşatır ve güvenlik kazancı sağlamaz. Salamura soğuk olmalıdır.

Kızarmaya başlamış domates kullanmak. Kızaran domates yumuşaktır ve turşuda dağılır. Sert, tamamen yeşil domates seçiniz.

Sirkeyi azaltmak. Bu turşuyu koruyan sirkedir; 2 ölçü sirkeye 1 ölçü su oranından aşağı inmeyiniz. Ekşi bulursanız şekeri biraz artırınız.

Limon kabuğunun beyazını almak. Kabuğun beyaz kısmı acıdır; yalnızca sarı kısmı ince şeritler hâlinde soyunuz.

Toz tarçın kullanmak. Salamurayı bulandırır; çubuk tarçın kullanınız.

Kavanozu kilerde saklamak. Bu tarif yalnızca buzdolabı içindir.

Sunum Önerileri

Tarçınlı yeşil domates turşusu mercimek köftesinin, etli kuru fasulyenin, kuzu kavurmanın ve fırın tavuğun yanında tatlı-ekşi bir denge kurar. İnce doğrayıp patates salatasına ya da bulgur pilavına katabilir, peynir tabaklarında meyvemsi bir eşlikçi olarak sunabilirsiniz. Altın renkli salamurası, zeytinyağıyla çırpıldığında yeşil salatalar için güzel bir sos olur.

Saklama ve Güvenlik

Kavanozlarınızı yalnızca buzdolabında saklayınız ve 2 ay içinde tüketiniz. Domatesleri her seferinde temiz ve kuru bir çatalla alınız; kalanlar salamuranın altında kalmalıdır. Kapak kabarır, salamura köpürür ya da bulanıklaşır, domatesler kayganlaşır veya alışılmadık bir koku gelirse turşuyu tadına bakmadan atınız.

Bu Tarifin Sirkeleri

Daye Hatun canlı sirkeleri pastörize edilmez, tamamen katkısızdır ve her biri dalından şişeye aynı uzmanın elinden geçer. Titrasyonla ölçülmüş asitlikleri yüzde 5 ve üzerindedir. Yeşil sebzeye açık renkli üzüm ya da elma sirkesi yakışır; rengini ve tazeliğini korur.

Bu tarifte kullandığımız

Şunlarla da deneyebilirsiniz

Dikkat: Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilmelidir. Bu tarifteki sirke miktarı lezzet ve koruma içindir; sirke sudan az olmamalıdır. Tarif şeker içerdiğinden, şeker kısıtlaması olanlar porsiyonlarına dikkat etmelidir. Kan şekeri, tansiyon vb. düzenleyici ilaç kullananların hekimine danışması önerilir; desteklerin kullanılması esnasında doktorunuzun önerdiği tedavi (insülin dahil) aksatılmadan sürdürülmelidir.

Size özel kullanım kılavuzu için Instagram hesabımız @dayehatunsirke üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

  1. USDA, National Institute of Food and Agriculture. Complete Guide to Home Canning, Guide 6: Preparing and Canning Fermented Foods and Pickled Vegetables. 2015.
  2. McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. Revised ed. New York: Scribner; 2004. (Domates, sebze dokusu ve turşu bölümleri)
  3. Penn State Extension. Time, Temperature, and Pressure in Canning Foods. extension.psu.edu.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
© Daye Hatun · Fermente Akademi. İçerik ve görseller izinsiz kopyalanamaz.

Etiketler: Tarif, Turşu, Turşu Sanatı, Yeşil Domates Turşusu, Sirke Turşusu, Tarçın, Zerdeçal, Üzüm Sirkesi
Ekim 22, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR
Çerez Kullanımı

Sizlere en iyi alışveriş deneyimini sunabilmek adına sitemizde çerezler(cookies) kullanmaktayız. Detaylı bilgi için Kvkk sözleşmesini inceleyebilirsiniz.