Sirke Şerbethanesi: Dört Mevsim, On Yedi Bitki Sirkesi Şerbeti

Sirke Şerbethanesi: Dört Mevsim, On Yedi Bitki Sirkesi Şerbeti

Kapak çizimi: dört mevsimden dört şerbet: Ani (Kars), Rişton (Özbekistan), Kuyucak (Isparta) ve Behramkale (Assos).

Osmanlı İstanbul'unda şerbetçiler sırtlarındaki güğümlerle sokak sokak dolaşır, bayramlarda, düğünlerde, iftar sofralarında şerbet ikram edilirdi. Şerbet yalnızca bir içecek değil, bir misafirperverlik diliydi. Sirkeyle balın buluştuğu sirkengübin de bu geleneğin en eski kollarından biridir.

Sirke Şerbethanesi, bu geleneği bitki sirkelerimizle yeniden kuruyor. On yedi şerbet, dört mevsime ayrıldı; her biri kendi bitkisinin, kendi yerinin ve kendi ışığının çiziminde. Kışın Ani'nin karlı bozkırından yazın Merv'in çölüne, baharda Rişton'un firuze avlularından sonbaharda Ahlat'ın Selçuklu mezar taşlarına uzanan bir yolculuk. Her çizimin altında, o yerin kısa hikâyesini bulacaksınız.

Bütün şerbetlerin temel ölçüsü

Bir su bardağı (200 ml) su, 1 tatlı kaşığı bitki sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal. Balı önce suyun bir kısmında eritiniz, sirkeyi en sonda ekleyiniz. Ilık şerbetlerde su elinizi yakmayacak sıcaklıkta, 40 °C'nin altında olmalıdır; canlı sirke de bal da yüksek ısıda özelliklerini kaybeder.

Bal yerine üzüm pekmezi kullanabilirsiniz. Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilir; bu ölçüler lezzet içindir. Bal bir yaşından küçük bebeklere verilmez. Kaşık ölçüleri: çay kaşığı 5 ml, tatlı kaşığı 10 ml, yemek kaşığı 15 ml.

Kış Şerbetleri

Zencefil Şerbeti

Zencefil Şerbeti: Ani Örenyeri, Kars

Çizimdeki yer: Ani Örenyeri, Kars. Orta Çağ'da İpek Yolu'nun en parlak kentlerinden biri; zencefil de Anadolu'ya bu yoldan geldi.

  • Sirkesi: Zencefil Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) ılık (40 °C'nin altında) suya 1 tatlı kaşığı Zencefil Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü 2 ince dilim taze zencefil.
  • Tadı: Sıcak ve keskin; boğazda hafif bir yanma, ardından balın yumuşaklığı.
  • Rengi: Açık kehribar
  • Yanına: Kış kahvaltısı, cevizli bal-kaymak, simit
  • Dikkat: Zencefil kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşebilir.

Tarçın ve Karanfil Şerbeti

Tarçın ve Karanfil Şerbeti: Gümrük Hanı, Şanlıurfa (XVI. yüzyıl)

Çizimdeki yer: Gümrük Hanı, Şanlıurfa (XVI. yüzyıl). XVI. yüzyılda yapılan han, Urfa çarşısının kalbi ve baharat kervanlarının konak yeriydi.

  • Sirkesi: Tarçın Sirkesi, Karanfil Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) ılık (40 °C'nin altında) suya yarım tatlı kaşığı Tarçın Sirkesi ve yarım tatlı kaşığı Karanfil Sirkesi ile 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir tarçın çubuğu.
  • Tadı: Tatlımsı, odunsu ve sıcak; karanfilin dilde hafif uyuşturan keskinliği.
  • Rengi: Kızıl kahve
  • Yanına: Kuru incir ve ceviz, ayva tatlısı, kış akşamları

Ekinezya Şerbeti

Ekinezya Şerbeti: Taraklı, Sakarya

Çizimdeki yer: Taraklı, Sakarya. Osmanlı konaklarıyla korunmuş küçük bir kasaba; kışa bırakılan kuru ekinezya başları saka kuşlarının sofrası olur.

  • Sirkesi: Ekinezya Sirkesi, Adaçayı & Ekinezya Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) ılık (40 °C'nin altında) suya 1 tatlı kaşığı Ekinezya Sirkesi ya da Adaçayı & Ekinezya Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir kuru ekinezya çiçeği.
  • Tadı: Hafif otsu ve topraksı; dilin ucunda tanıdık olmayan, hoş bir karıncalanma.
  • Rengi: Açık altın
  • Yanına: Ballı kahvaltı, tahin-pekmez
  • Dikkat: Papatyagiller alerjisi olanlar, bağışıklığı baskılayan ilaç kullananlar ve otoimmün hastalığı olanlar hekime danışmalıdır.

Limonlu Zencefil Şerbeti

Limonlu Zencefil Şerbeti: Kızkalesi, Mersin

Çizimdeki yer: Kızkalesi, Mersin. Denizin içindeki Kızkalesi ve karşısındaki Korykos Kalesi; kışın limon bahçeleri bu kıyıda olgunlaşır.

  • Sirkesi: Elma Zencefil Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk ya da ılık (40 °C'nin altında) suya 1 tatlı kaşığı Elma Zencefil Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir limon dilimi ve iki ince dilim zencefil.
  • Tadı: Ferah ekşi, ardından zencefilin sıcaklığı.
  • Rengi: Soluk altın
  • Yanına: Izgara balık, kış salatası
  • Dikkat: Zencefil kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşebilir.

İlkbahar Şerbetleri

Papatya Şerbeti

Papatya Şerbeti: Rişton, Fergana Vadisi, Özbekistan

Çizimdeki yer: Rişton, Fergana Vadisi, Özbekistan. Firuze sırlı seramiğiyle yüzyıllardır ünlü çömlekçi kasabası.

  • Sirkesi: Alman Papatyası Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Alman Papatyası Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü iki papatya çiçeği.
  • Tadı: Yumuşak, elmamsı ve çiçeksi; sonunda hafif bir acımsılık.
  • Rengi: Soluk altın
  • Yanına: Hafif bir kahvaltı, çörek, sütlü tatlılar
  • Dikkat: Papatyagiller alerjisi olanlar dikkat etmelidir.

Adaçayı Şerbeti

Adaçayı Şerbeti: Ayasuluk, Selçuk, İzmir

Çizimdeki yer: Ayasuluk, Selçuk, İzmir. İsa Bey Camii 1375'te Aydınoğulları'ndan İsa Bey tarafından yaptırıldı; leylekler eski sütunlarda yuva kurar.

  • Sirkesi: Adaçayı Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Adaçayı Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir taze adaçayı yaprağı.
  • Tadı: Reçinemsi ve kâfurlu; hafif buruk, ferahlatan bir son.
  • Rengi: Yeşilimsi altın
  • Yanına: Izgara etler, beyaz peynir, yeşil badem
  • Dikkat: Gebelik ve emzirme döneminde ve sara hastalığı olanlarda hekime danışılmalıdır.

Biberiye Şerbeti

Biberiye Şerbeti: Kızıl Kule, Alanya

Çizimdeki yer: Kızıl Kule, Alanya. Kızıl Kule 1226'da Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad'ın buyruğuyla yapıldı; altındaki tersane de Selçuklu dönemindendir.

  • Sirkesi: Biberiye Sirkesi, Biberiye & Izmir Bilye Kekik Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Biberiye Sirkesi ya da Biberiye & Izmir Bilye Kekik Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir biberiye dalı ve bir portakal dilimi.
  • Tadı: Çam ve reçine kokulu, ferah; portakalla yumuşar.
  • Rengi: Soluk kehribar
  • Yanına: Fırın patates, kuzu, zeytinyağlı sebzeler
  • Dikkat: Gebelik döneminde yoğun kullanılmaz.

Kekik Şerbeti

Kekik Şerbeti: Karaburun, İzmir

Çizimdeki yer: Karaburun, İzmir. Ege'nin en el değmemiş kıyılarından biri; kayalık yamaçlarında yabani kekik bolca yetişir.

  • Sirkesi: Izmir Bilye Kekik Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Izmir Bilye Kekik Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü küçük bir çiçekli kekik dalı.
  • Tadı: Baharlı, sıcak ve keskin; Ege'nin dağ kokusu.
  • Rengi: Altın-kehribar
  • Yanına: Zeytinyağlılar, peynir, ızgara
  • Dikkat: Bu şerbetin bitkisi İzmir bilye kekiğidir (Origanum onites); Thymus türü kekikten ayrıdır.

Yaz Şerbetleri

Nane ve Limon Şerbeti

Nane ve Limon Şerbeti: Hasankeyf, Batman (1980'ler)

Çizimdeki yer: Hasankeyf, Batman (1980'ler). Dicle kıyısındaki bu kadim kent 2020'de baraj sularının altında kaldı; bazı tarihî yapıları yeni yerleşime taşındı.

  • Sirkesi: Nane & Limon Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) buzlu suya 1 tatlı kaşığı Nane & Limon Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü taze nane yaprakları ve bir limon dilimi.
  • Tadı: Serin, ferah ve ekşi; yazın en bilinen tadı.
  • Rengi: Açık yeşil-altın
  • Yanına: Kebap, leblebi, yaz sofraları
  • Dikkat: Reflüsü olanlar nane yerine rezene şerbetini tercih edebilir.

Fesleğen Şerbeti

Fesleğen Şerbeti: Midyat, Mardin

Çizimdeki yer: Midyat, Mardin. Oymalı taş evleriyle ünlü; avlularda saksı saksı fesleğen yetişir.

  • Sirkesi: Fesleğen Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Fesleğen Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir taze fesleğen dalı.
  • Tadı: Tatlımsı, karanfil ve anasonu hatırlatan bir koku.
  • Rengi: Soluk altın
  • Yanına: Domates salatası, üzüm, beyaz peynir
  • Dikkat: Mor yapraklı kardeşi için Reyhan Sirkesi'ni deneyebilirsiniz.

Hibiskus Şerbeti

Hibiskus Şerbeti: Merv, Türkmenistan

Çizimdeki yer: Merv, Türkmenistan. Selçuklu Sultanı Sencer'in XII. yüzyıldan kalma türbesi; Merv bir zamanlar Büyük Selçuklu'nun başkentiydi.

  • Sirkesi: Hibiskus Sirkesi, Roselle Sirkesi, Hibiskus & Alıç Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) buzlu suya 1 tatlı kaşığı Hibiskus Sirkesi ya da Roselle Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü birkaç buz.
  • Tadı: Ekşi ve meyvemsi; kızılcığı andıran canlı bir tat.
  • Rengi: Yakut kırmızısı
  • Yanına: Kuru kayısı, çörek, yaz akşamları
  • Dikkat: Tansiyon ilacı kullananlar ve gebeler hekime danışmalıdır.

Lavanta ve Karabaş Otu Şerbeti

Lavanta ve Karabaş Otu Şerbeti: Kuyucak, Isparta

Çizimdeki yer: Kuyucak, Isparta. Türkiye'nin lavanta köyü; temmuzda tarlalar mora boyanır.

  • Sirkesi: Lavanta Sirkesi, Karabaş Otu Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Lavanta Sirkesi ya da Karabaş Otu Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir lavanta dalı.
  • Tadı: Çiçeksi ve parfümlü; balla yumuşar. Az kullanılınca en güzel hâlindedir.
  • Rengi: Soluk, çiçek tonlu altın
  • Yanına: Kayısı, sütlü tatlılar, limonlu kekler
  • Dikkat: Lavanta yağı içilmez; bu şerbet yalnızca sirkeyle hazırlanır.

Yaban Mersini Şerbeti

Yaban Mersini Şerbeti: Burabay Gölü, Kazakistan

Çizimdeki yer: Burabay Gölü, Kazakistan. Çam ormanları ve granit kayalarıyla "Kazak İsviçresi" denen göller bölgesi.

  • Sirkesi: Yaban Mersini Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) buzlu suya 1 tatlı kaşığı Yaban Mersini Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir avuç taze yaban mersini.
  • Tadı: Meyvemsi, ekşi-tatlı ve derin.
  • Rengi: Koyu mor
  • Yanına: Süzme yoğurt, krep, baursak

Gülhatmi Şerbeti

Gülhatmi Şerbeti: Göynük, Bolu

Çizimdeki yer: Göynük, Bolu. Osmanlı evleriyle korunmuş bir ilçe; Akşemseddin'in türbesi buradadır.

  • Sirkesi: Gülhatmi Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Gülhatmi Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü bir gülhatmi yaprağı.
  • Tadı: Yumuşak, kadifemsi ve hafif çiçeksi.
  • Rengi: Gül pembesi
  • Yanına: Sütlü tatlılar, kiraz, muhallebi
  • Dikkat: Bu şerbetin bitkisi gülhatmidir (Alcea rosea); hatmi kökü değildir.

Sonbahar Şerbetleri

Rezene Şerbeti

Rezene Şerbeti: Behramkale (Assos), Çanakkale

Çizimdeki yer: Behramkale (Assos), Çanakkale. Tepede MÖ VI. yüzyıldan kalma Athena Tapınağı, hemen yanında XIV. yüzyıldan Murad Hüdavendigâr Camii.

  • Sirkesi: Rezene Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Rezene Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal; süsü birkaç rezene tohumu.
  • Tadı: Anasonumsu ve tatlımsı; ağır bir sofradan sonra hafifletir.
  • Rengi: Soluk yeşil-altın
  • Yanına: Balık, ağır yemeklerin ardından
  • Dikkat: Maydanozgiller alerjisi olanlar dikkat etmelidir; gebelikte yoğun kullanılmaz.

Dulavratotu Şerbeti

Dulavratotu Şerbeti: Başkurdistan, Ural Dağları

Çizimdeki yer: Başkurdistan, Ural Dağları. Orman balıyla ünlü; ağaç gövdelerine oyulan kovanlarla yapılan Başkurt yaban arıcılığı UNESCO listesindedir.

  • Sirkesi: Dulavratotu Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk ya da oda sıcaklığında suya 1 tatlı kaşığı Dulavratotu Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal.
  • Tadı: Topraksı ve tatlımsı; enginarı hatırlatan bir kök tadı.
  • Rengi: Kehribar
  • Yanına: Çavdar ekmeği, orman balı, peynir
  • Dikkat: Papatyagiller alerjisi olanlar ve gebeler hekime danışmalıdır.

Süt Devedikeni Şerbeti

Süt Devedikeni Şerbeti: Ahlat, Bitlis

Çizimdeki yer: Ahlat, Bitlis. Dantel gibi oyulmuş Selçuklu mezar taşlarıyla dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri; karşıda Süphan Dağı.

  • Sirkesi: Süt Devedikeni Sirkesi
  • Hazırlanışı: Bir su bardağı (200 ml) soğuk suya 1 tatlı kaşığı Süt Devedikeni Sirkesi ve 1 tatlı kaşığı bal.
  • Tadı: Hafif acımsı ve cevizimsi; balla dengelenir.
  • Rengi: Soluk altın
  • Yanına: Ceviz, üzüm, kahvaltı
  • Dikkat: Papatyagiller alerjisi olanlar dikkat etmelidir.

Şerbethanenin Canlı Sirkeleri

Daye Hatun canlı sirkeleri pastörize edilmez, tamamen katkısızdır ve her biri dalından şişeye aynı uzmanın elinden geçer. Bitki sirkelerimiz bitkinin kendisinden mayalanarak yapılır. Bu menüdeki on yedi şerbetin her birinin sirkesi yukarıda kendi bölümünde yer alıyor; 180'i aşkın canlı sirkemizin tamamı için:

Dikkat: Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilmelidir. Bu menüdeki sirke miktarları lezzet içindir. Gebelik ve emzirme döneminde, düzenli ilaç kullananlarda ve çocuklarda bitki sirkeleri hekime danışılarak kullanılmalıdır. Kan şekeri, tansiyon vb. düzenleyici ilaç kullananların hekimine danışması önerilir; desteklerin kullanılması esnasında doktorunuzun önerdiği tedavi (insülin dahil) aksatılmadan sürdürülmelidir.

Size özel kullanım kılavuzu için Instagram hesabımız @dayehatunsirke üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Bu tarifle ilgili sorunuz mu var?

Denediniz, takıldığınız bir yer mi oldu, ya da merak ettiğiniz bir şey mi var? Bize yazınız; sorunuzu okuyup yanıtlayalım. Sık sorulan soruları, adınızı vermeden bu yazının "Sık Sorulan Sorular" bölümüne ekliyoruz. Size özel kullanım kılavuzu için de aynı adreslerden bize ulaşabilirsiniz.

Instagram'dan yazın E-posta gönderin

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
© Daye Hatun · Fermente Akademi. İçerik ve görseller izinsiz kopyalanamaz.

Etiketler: Tarif, Şerbet, Bitki Sirkesi, İçecek, Mevsim, Bal, Canlı Sirke, Türk Mutfağı
Kasım 21, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR
Çerez Kullanımı

Sizlere en iyi alışveriş deneyimini sunabilmek adına sitemizde çerezler(cookies) kullanmaktayız. Detaylı bilgi için Kvkk sözleşmesini inceleyebilirsiniz.