Tatlı-Ekşi Sandviç Turşusu: İnce Dilim, Kıtır, Canlı Sirkeyle

Tatlı-Ekşi Sandviç Turşusu: İnce Dilim, Kıtır, Canlı Sirkeyle

Bazı turşular tabakta, bazıları ise ekmeğin arasında parlar. Bu turşu ikinci türdendir: Uzunlamasına ince dilimlenmiş, kıtır, tatlı-ekşi salatalıklar. Bir köfte ekmeğinin, bir tavuk dürümün, sabah hazırlanan bir peynirli sandviçin içine iki dilim koyduğunuzda, lokmanın bütün dengesi değişir. Elde yemek, atıştırmak, sandviçe katmak için kavanozunuz hep hazır olur.

Tarifin iki sırrı var: Salatalıkları önce tuzlu suda bekletip suyunu almak ve salamurayı soğuk kurmak. Turşunun İki Yolu yazımızda anlattığımız gibi bu bir sirke turşusudur; sirke sudan iki kat fazladır ve turşuyu sirkenin asidi korur. Sirkeyi ısıtmadığımız için canlı sirkenin aroması dilimlere olduğu gibi geçer.

Tatlı-ekşi sandviç turşusu tarif kartı: verim 6–7 kavanoz, hazırlık 30 dakika, pişirme 5 dakika, dinlendirme 2 gün, zorluk kolay, saklama buzdolabında 2 ay

Malzemeler

500 ml'lik 6–7 cam kavanoz için:

Salatalık ve ön salamura

  • 2 kg turşuluk salatalık (sert, taze, düz)
  • 4 litre (16 su bardağı) soğuk içme suyu
  • 1 su bardağı (yaklaşık 290 g) katkısız, iyotsuz salamura tuzu

Salamura (2 ölçü sirke : 1 ölçü su)

  • 1 litre (4 su bardağı) Elma Sirkelerimizden biri (asitliği en az yüzde 5)
  • 500 ml (2 su bardağı) içme suyu
  • 200 g (1 su bardağı) toz şeker; damak tadınıza göre ayarlayabilirsiniz
  • 2 çay kaşığı kereviz tohumu
  • 2 çay kaşığı sarı hardal tohumu
  • 1 çay kaşığı toz zerdeçal

Kaşık ölçüleri: çay kaşığı 5 ml, tatlı kaşığı 10 ml, yemek kaşığı 15 ml; su bardağı 250 ml.

Yapılışı

  1. Salatalıkları hazırlayınız. Salatalıkları iyice yıkayınız. Çiçek uçlarından (sapın karşı tarafı) 3–5 mm kesip atınız, ardından uzunlamasına 3–4 mm kalınlığında dilimleyiniz. Neden? Çiçek ucunda turşuyu yumuşatan enzimler yoğunlaşır.
  2. Tuzlu suda bekletiniz. Tuzu 4 litre soğuk suda tamamen eritiniz. Dilimleri cam, çelik ya da emaye bir kaba diziniz, tuzlu suyu üzerlerine dökünüz ve gerekirse bir tabakla bastırarak suyun altında tutunuz. Kabı buzdolabında 3 saat bekletiniz. Neden? Tuz, salatalığın fazla suyunu çeker; dilimler kıtırlaşır ve salamura seyrelmez.
  3. Durulayıp kurulayınız. Tuzlu suyu dökünüz, dilimleri soğuk suyun altında hızlıca durulayıp temiz bir bez ya da kâğıt havluyla kurulayınız.
  4. Salamuranın tatlısını hazırlayınız. Suyu, şekeri, kereviz tohumunu, hardal tohumunu ve zerdeçalı paslanmaz çelik ya da emaye bir tencerede şeker eriyinceye kadar karıştırarak bir taşım kaynatınız. Ocaktan alıp tamamen soğumaya bırakınız.
  5. Sirkeyi ekleyiniz. Soğumuş karışıma sirkeyi ekleyip karıştırınız. Sirkeyi ısıtmayınız; canlı sirkenin aroması ve canlılığı ısıya dayanıklı değildir, soğuk salamura da dilimleri kıtır tutar.
  6. Kavanozları hazırlayınız. Kavanozları ve kapaklarını sıcak, sabunlu suyla yıkayıp iyice durulayınız ve kurutunuz. Kapakların içi kaplamalı, sağlam ve paslanmamış olmalıdır.
  7. Kavanozlara diziniz. Dilimleri kavanozlara dik olarak, sıkıca ama ezmeden diziniz. Salamurayı baharatlarıyla birlikte dilimleri en az 1 cm örtecek şekilde dökünüz; hava kabarcıklarını çıkarıp ağızda 1–2 cm boşluk bırakarak kapağı kapatınız.
  8. Buzdolabında dinlendiriniz. Kavanozları buzdolabına koyunuz. Turşunuz 2 gün sonra yenmeye başlar; lezzeti en güzel bir haftada oturur.

Koyu ahşap masada kalaylı bakır tepside el boyaması kâsede altın sarısı, uzunlamasına ince dilimlenmiş tatlı-ekşi salatalık turşusu; masada turşulu köfte ekmeği ve ince belli bardakta çay

İki dilim turşu, bir köfte ekmeği: lokmanın bütün dengesi değişir.

Mutfağın Bilimi

Mutfağın Bilimi: Sirkeyi boşa harcamadan. Pek çok eski tarifte dilimler önce sirkeli suda kaynatılır, bu sirkeli su da dökülür; ardından sirkeli şurup uzun süre kaynatılır. Böylece hem bir buçuk litre sirke boşa gider hem de kaynayan sirkenin asidi buharla uçar ve canlılığı kaybolur. Biz bu adımları, aynı işi gören tuzlu ön salamura ve soğuk kurulumla değiştirdik: Dilimler kıtır kalır, sirkenin her damlası turşunun kalkanı olarak kavanozda kalır.

Mutfağın Bilimi: Asit hesabı. Asitliği yüzde 5 olan 1 litre sirke yaklaşık 50 gram asit taşır. Salamuranın suyu ve salatalığın kendi suyuyla dengelendiğinde bile kavanozdaki asit oranı yüzde 1,5 dolayında kalır; bu, pH'ı güvenli eşik olan 4,6'nın çok altında tutar. Tarif ısıl işlem görmediği için yalnızca buzdolabında saklanır; neden kaynar su banyosuna güvenmediğimizi Kavanozun Bilimi yazımızda anlattık.

Mutfağın Bilimi: Renk ve koku. Zerdeçalın sarı pigmenti dilimlere parlak bir altın rengi verir. Kereviz tohumu, bu turşuya klasik “sandviç turşusu” kokusunu veren baharattır; hardal tohumuyla birlikte tatlı-ekşi dengeye hafif bir keskinlik katar.

Püf Noktaları ve Sık Yapılan Hatalar

Dilimleri kalın kesmek. Kalın dilim salamurayı geç alır ve sandviçte kayar. 3–4 mm idealdir.

Tuzlu suda fazla bekletmek. 3 saatten uzun bekletilen dilimler fazla tuz alır. Süreye sadık kalınız ve mutlaka durulayınız.

Sirkeyi kaynatmak. Asit buharla uçar ve canlı sirke canlılığını kaybeder. Sirkeyi soğumuş karışıma ekleyiniz.

Sirkeyi azaltmak. Ekşi bulursanız bir sonraki kavanozda şekeri biraz artırınız; sirkeyi azaltmayınız.

Kavanozu kilerde saklamak. Bu tarif yalnızca buzdolabı içindir.

Sunum Önerileri

Köfte ekmeğine, tavuk dürüme, kaşarlı ya da beyaz peynirli sandviçe, hamburgere ve tosta iki-üç dilim koyunuz. Doğrayıp patates ve tavuk salatalarına katabilir, mezelerin yanında soğuk olarak sunabilirsiniz. Salamurası zeytinyağıyla çırpıldığında hafif tatlı, hardallı bir salata sosu olur.

Saklama ve Güvenlik

Kavanozlarınızı yalnızca buzdolabında saklayınız ve 2 ay içinde tüketiniz. Dilimleri her seferinde temiz ve kuru bir çatalla alınız; kalanlar salamuranın altında kalmalıdır. Kapak kabarır, salamura köpürür, dilimler kayganlaşır ya da alışılmadık bir koku gelirse turşuyu tadına bakmadan atınız.

Bu Tarifin Sirkeleri

Daye Hatun canlı sirkeleri pastörize edilmez, tamamen katkısızdır ve her biri dalından şişeye aynı uzmanın elinden geçer. Titrasyonla ölçülmüş asitlikleri yüzde 5 ve üzerindedir. Bu tarifte sirke ısıtılmadığı için canlı sirkenin aroması dilimlere olduğu gibi geçer.

Bu tarifte kullandığımız

Şunlarla da deneyebilirsiniz

Dikkat: Sirkeler her zaman suyla seyreltilerek tüketilmelidir. Bu tarifteki sirke miktarı lezzet ve koruma içindir; sirke sudan az olmamalıdır. Tarif şeker ve tuz içerdiğinden, kısıtlaması olanlar porsiyonlarına dikkat etmelidir. Kan şekeri, tansiyon vb. düzenleyici ilaç kullananların hekimine danışması önerilir; desteklerin kullanılması esnasında doktorunuzun önerdiği tedavi (insülin dahil) aksatılmadan sürdürülmelidir.

Size özel kullanım kılavuzu için Instagram hesabımız @dayehatunsirke üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

  1. USDA, National Institute of Food and Agriculture. Complete Guide to Home Canning, Guide 6: Preparing and Canning Fermented Foods and Pickled Vegetables. 2015.
  2. McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. Revised ed. New York: Scribner; 2004. (Domates, sebze dokusu ve turşu bölümleri)
  3. Penn State Extension. Time, Temperature, and Pressure in Canning Foods. extension.psu.edu.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
© Daye Hatun · Fermente Akademi. İçerik ve görseller izinsiz kopyalanamaz.

Etiketler: Tarif, Turşu, Turşu Sanatı, Sandviç Turşusu, Salatalık Turşusu, Tatlı Ekşi Turşu, Sirke Turşusu, Elma Sirkesi
Ekim 22, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR
Çerez Kullanımı

Sizlere en iyi alışveriş deneyimini sunabilmek adına sitemizde çerezler(cookies) kullanmaktayız. Detaylı bilgi için Kvkk sözleşmesini inceleyebilirsiniz.